Ο Γκάντι για την Οικονομία

1) Το Trusteeship παρέχει τα μέσα για τη μεταμόρφωση της παρούσας κεφαλαιοκρατικής κοινωνίας σε μία κοινωνία ισότητας. Δίνει μια ευκαιρία στην τάξη των εχόντων να μεταμορφώσουν τους εαυτούς τους. Είναι βασισμένο στην πίστη ότι η ανθρώπινη φύση δεν είναι ποτέ αδιόρθωτη.
2) Δεν αναγνωρίζει οποιοδήποτε δικαίωμα ιδιωτικής ιδιοκτησίας περιουσίας εκτός από όσο μπορεί να επιτραπεί από την κοινωνία για την ευημερία της.
3) Δεν αποκλείει νομοθετικό καθορισμό της ιδιοκτησίας και της χρήσης του πλούτου.
4) Κατά συνέπεια κάτω από το ρυθμισμένο από το κράτος trusteeship, ένα άτομο δεν θα είναι ελεύθερο να κρατήσει ή να χρησιμοποιήσει τον πλούτο του για εγωιστική ικανοποίηση ή άσχετα από τα συμφέροντα της κοινωνίας.
5) Ακριβώς όπως προτείνεται να καθοριστεί μια αξιοπρεπής ελάχιστη αμοιβή διαβίωσης, όριο επίσης πρέπει να καθοριστεί και για το μέγιστο εισόδημα που θα επιτρεπόταν σε οποιοδήποτε άτομο στην κοινωνία. Η διαφορά μεταξύ τέτοιων ελάχιστων και μέγιστων εισοδημάτων πρέπει να είναι λογική και δίκαιη και μεταβλητή από καιρό σε καιρό, έτσι ώστε η τάση να είναι προς το μηδενισμό της διαφοράς.
6) Σύμφωνα με την οικονομική λογική του Gandhi, ο χαρακτήρας της παραγωγής θα καθοριστεί από την κοινωνική ανάγκη και όχι από την προσωπική ιδιοτροπία ή απληστία.
Harijan, 25/10/1952

Η θεωρία Trusteeship του Gandhi διαφέρει σημαντικά από την οικονομική φιλοσοφία του Marx. Εάν ο μαρξισμός είναι το παιδί της Βιομηχανικής Επανάστασης, η θεωρία του Gandhi μπορεί να γίνει κατανοητή μόνο στα πλαίσια ορισμένων βασικών πνευματικών αρχών της ινδικής παράδοσης. Ο σοσιαλισμός του Marx στοχεύει στην καταστροφή της τάξης της αποκαλούμενης κεφαλαιοκράτες, ενώ η προσέγγιση του Gandhi δεν είναι να καταστραφεί, αλλά να μεταρρυθμιστεί. Ο σοσιαλισμός του Gandhi, που είναι ηθικός, είναι διαφορετικός από το σοσιαλισμό του Marx. Το άτομο, σε αυτόν, είναι μια ηθική ύπαρξη πρώτα και έπειτα μια κοινωνική ύπαρξη.

Η σκέψη του Gandhi στα κοινωνικοοικονομικά ζητήματα επηρεάστηκε πολύ από τον αμερικανό συγγραφέα Henry David Thoreau. Καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής του, ο Gandhi επιδίωξε να αναπτύξει τρόπους να καταπολεμηθεί η ακραία ένδεια της Ινδίας, η καθυστέρηση και οι κοινωνικοοικονομικές προκλήσεις, ως μέρος της ευρύτερης συμμετοχής του στο ινδικό κίνημα ανεξαρτησίας.
Ο Gandhi υπερασπίστηκε την αυτάρκεια (Swadeshi) και την άρνηση συνεργασίας με κέντρο τις αρχές της οικονομικής αυτάρκειας.
Ο Gandhi επιδίωξε να στοχοποιήσει τον ευρωπαϊκό ιματισμό και άλλα προϊόντα όχι μόνο σαν ένα σύμβολο της βρετανικής αποικιοκρατίας αλλά και σαν πηγή μαζικής ανεργίας και ένδειας, δεδομένου ότι τα ευρωπαϊκά βιομηχανικά αγαθά είχαν αφήσει πολλά εκατομμύρια εργαζομένων, βιοτεχνών και γυναικών της Ινδίας χωρίς πόρους. Με το να υπερασπιστεί το χειροποίητο ιματισμό khadi και τα ινδικά αγαθά, ο Gandhi επιδίωξε να ενσωματώσει την ειρηνική αστική αντίσταση ως μέσο προώθησης της εθνικής αυτάρκειας.
Ο Gandhi οδήγησε τους αγρότες Champaran και Kheda σε ένα satyagraha (απείθεια κατά της Αρχής και φορολογική αντίσταση) ενάντια στους ιδιοκτήτες και τους ιδιοκτήτες μύλων, που υποστηρίχθηκαν από τη βρετανική κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να ακυρωθεί η καταπιεστική φορολογία και άλλες πολιτικές.
Ένα σημαντικό μέρος αυτής της εξέγερσης ήταν η προσπάθεια από τους αγρότες να τελειώσει η διάκριση σε κάστες και οι καταπιεστικές κοινωνικές πρακτικές ενάντια στις γυναίκες, προωθώντας συνεταιριστικά την ανάπτυξη της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης και της αυτάρκειας με την παραγωγή των ενδυμάτων και των τροφίμων τους.

Ο Gandhi και οι οπαδοί του ίδρυσαν επίσης πολυάριθμα ashrams στην Ινδία (ο Gandhi είχε ξεκινήσει την ίδρυση ashram στη Νότια Αφρική). Η έννοια του ashram έχει συγκριθεί με την κοινότητα, που οι κάτοικοί της επιδιώκουν να παραγάγουν τα τρόφιμα, τον ιματισμό και τα μέσα διαβίωσής τους, προωθώντας έναν τρόπο ζωής με αυτάρκεια, προσωπική και πνευματική ανάπτυξη και εργασία για την ευρύτερη κοινωνική ανάπτυξη. Τα ashrams περιλαμβάνουν μικρά αγροκτήματα και σπίτια που κατασκευάζονται από τους ίδιους τους κατοίκους. Όλοι οι κάτοικοι καλούνται να βοηθήσουν σε οποιοδήποτε στόχο κριθεί απαραίτητος, προωθώντας τις αρχές της ισότητας.
Ο Gandhi εισήγαγε επίσης την έννοια του "trusteeship" που έχει επίκεντρο την άρνηση της επιδίωξης των υλικών αγαθών και του πλούτου, με επαγγελματίες που ενεργούν ως «επίτροποι» άλλων ατόμων και της κοινότητας στη διαχείριση των οικονομικών πόρων και της ιδιοκτησίας.

Αντίθετα από πολλούς ινδούς σοσιαλιστές και κομμουνιστές, ο Gandhi ήταν πάντα ενάντια στις έννοιες του ταξικού πόλεμου και της ταξικής επανάστασης, τις οποία είδε ως αιτίες κοινωνικής βίας και δυσαρμονίας. Η έννοια της ισότητας  του Gandhi είχε επίκεντρο τη διατήρηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας παρά την υλική ανάπτυξη.

Εκτός από τις δεκάδες εκατομμύρια φτωχών, μερικοί από τους πιό στενούς υποστηρικτές και θαυμαστές του Gandhi ήταν βιομήχανοι όπως οι Ghanshyamdas Birla, Ambalal Sarabhai, Jamnalal Bajaj και JRD Tata, οι οποίοι υιοθέτησαν αρκετές από τις προοδευτικές ιδέες του Gandhi στη διαχείριση των σχέσεων εργασίας και συμμετείχαν στα ashrams και την κοινωνικοπολιτική εργασία. Για παράδειγμα, η εταιρεία ΤΑΤΑ, μία από τις μεγαλύτερες στην Ινδία, ανήκει κατά 66% σε φιλανθρωπικές οργανώσεις.

Οικονομία και ηθική
Η οικονομία κατά Gandhi δεν κάνει διάκριση μεταξύ των οικονομικών και της ηθικής. Τα οικονομικά που βλάπτουν την ηθική ευημερία ενός ατόμου ή ενός έθνους είναι ανήθικα, και επομένως λάθος. Η αξία μιας βιομηχανίας πρέπει να μετρηθεί λιγότερο από τα μερίσματα που πληρώνει στους μετόχους της,  απ' ό, τι από την επίδρασή της στους οργανισμούς, την ψυχή και τα πνεύματα των ατόμων που απασχολούνται σε αυτήν. Στην ουσία, μέγιστη προσοχή πρέπει να δοθεί στον άνθρωπο και όχι στα χρήματα. Στην πραγματικότητα, η πρώτη βασική αρχή της οικονομικής σκέψης του Gandhi είναι μια έμφαση στην "απλή ζωή" που βοηθάει να περιορίσουμε τις επιθυμίες μας και να είμαστε αυτοδύναμοι.

Κοινωνική δικαιοσύνη και ισότητα
Ο Gandhi συχνά έχει αναφέρει ότι εάν η ανθρωπότητα επρόκειτο να προχωρήσει και να πραγματοποιήσει τα ιδανικά της ισότητας και της αδελφοσύνης, πρέπει να ενεργήσει στην αρχή της υψηλότερης προσοχής στις πρωταρχικές ανάγκες των πιό αδύνατων τμημάτων του πληθυσμού. Επομένως οποιαδήποτε προσπάθεια για οικονομικό προγραμματισμό σε εθνική κλίμακα θα ήταν ανώφελη χωρίς να αναπτυχθούν άμεσα αυτά τα πιό τρωτά τμήματα της κοινωνίας. Σε τελευταία ανάλυση, είναι η ποιότητα του ανθρώπου που πρέπει να αναπτυχθεί, να εξαγνιστεί και να συντηρηθεί. Με άλλα λόγια, ο οικονομικός προγραμματισμός είναι για τον πολίτη, και όχι ο πολίτης για τον εθνικό προγραμματισμό. Σε καθένα και καθεμία πρέπει να δοθεί το δικαίωμα να κερδίσει τα προς το ζην σύμφωνα με την ικανότητά του, χρησιμοποιώντας δίκαια μέσα. Οι πλούσιοι πρέπει να εξυπηρετήσουν την κοινωνία μετά από την ικανοποίηση των αναγκών τους και όχι μόνο να απολαύσουν τη ζωή τους.

Μη βίαια αγροτική οικονομία
O Gandhi δίνει σημασία στα μέσα που χρησιμοποιείς με στόχο την ανάπτυξη και αυτά τα μέσα πρέπει να είναι μη βίαια, ηθικά και ειλικρινή σε όλες τις οικονομικές σφαίρες. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτό υποστήριξε το trusteeship, τη διοικητική αποκέντρωση των οικονομικών δραστηριοτήτων, την τεχνολογία έντασης εργασίας και την προτεραιότητα στα πιό αδύναμα τμήματα του πληθυσμού. Ο Gandhi υποστηρίζει ότι για να είναι μη βίαιο ένα άτομο πρέπει να έχει ένα αγροτικό τρόπο σκέψης. Βοηθά επίσης το να σκεπτόμαστε τις ανάγκες της οικογένειάς μας από την σκοπιά του αγροτικού τρόπου σκέψης. Η αναγέννηση της οικονομίας πραγματοποιείται μόνο όταν είναι απαλλαγμένη από την εκμετάλλευση, έτσι σύμφωνα με τον Gandhi η εκβιομηχάνιση σε μεγάλη κλίμακα θα οδηγήσει στην ενεργητική ή παθητική εκμετάλλευση των ανθρώπων ως αποτέλεσμα της εισαγωγής του ανταγωνισμού και το μάρκετινγκ. Ο Gandhi θεωρεί ότι για να είναι ανεξάρτητη μια οικονομία, πρέπει να παράγει κυρίως για ίδια χρήση, ακόμα κι αν αυτό απαιτεί τη χρήση σύγχρονων μηχανών και εργαλείων, υπό τον όρο ότι δεν θα χρησιμοποιούνται ως μέσο εκμετάλλευσης άλλων.

Η έννοια του σοσιαλισμού
Η οικονομία κατά Γκάντι δίνει μια σοσιαλιστική προοπτική της γενικής ανάπτυξης και προσπαθεί να επαναπροσδιορίσει την προοπτική του σοσιαλισμού. Ενστερνίστηκε την έννοια trusteeship με την άρνηση των υλικών αναζητήσεων και του πλούτου, με τους επαγγελματίες να ενεργούν ως «επίτροποι» άλλων ατόμων και της κοινότητας στη διαχείριση των οικονομικών πόρων και της ιδιοκτησίας. Με αυτό τον τρόπο, ο χαρακτήρας της παραγωγής καθορίζεται από την κοινωνική ανάγκη και όχι από την προσωπική απλστία. Η πορεία του σοσιαλισμού πρέπει μόνο να είναι μέσω της πολιτικής της μη βίας και της δημοκρατικής μεθόδου και οποιαδήποτε προσφυγή στον ταξικό πόλεμο και την αμοιβαία έχθρα θα αποδεικνυόταν αυτοκαταστροφική.

Εφαρμογή στην Ινδία
Κατά τη διάρκεια του αγώνα για την ελευθερία της Ινδίας καθώς επίσης και μετά από την ανεξαρτησία της Ινδίας το 1947, η υπεράσπιση από τον Gandhi του χειροποίητου ιματισμού khadi, η ενδυμασία khadi ανεδείχθη σε δημοφιλές σύμβολο του εθνικισμού και του πατριωτισμού. Ο πρώτος πρωθυπουργός της Ινδίας, Jawaharlal Nehru διαφωνούσε συνολικά με τον Gandhi, ακόμη και πριν από την ανεξαρτησία και το διαμελισμό της Ινδίας. Ο Gandhi δεν συμμετείχε στον εορτασμό της ινδικής ανεξαρτησίας, ήταν απασχολημένος με τη κοινοτική βία.

Ακτιβιστές όπως οι Vinoba Bhave και Jayaprakash Narayan συμμετείχαν στη κίνηση Sarvodaya, η οποία επιδίωξε να προωθήσει την αυτάρκεια του αγροτικού πληθυσμού της Ινδίας με την ενθάρρυνση της ανακατανομής εδάφους, κοινωνικοοικονομικές μεταρρυθμίσεις και την προώθηση των εργαστηρίων-εξοχικών σπιτιών. Η κίνηση επιδίωξε να καταπολεμήσει τα προβλήματα της ταξικής σύγκρουσης, της ανεργίας και της ένδειας προσπαθώντας να συντηρήσει τον τρόπο ζωής και τις αρχές των αγροτικών Ινδών, τα οποία διέβρωναν η εκβιομηχάνιση και ο εκσυγχρονισμός. Το Sarvodaya περιέλαβε επίσης το Bhoodan, δηλαδή το δώρισμα εδάφους και γεωργικών πόρων από τους ιδιοκτήτες (αποκαλούμενους zamindars) στους μισθωτούς αγρότες τους, σε μία προσπάθεια να να τερματισθεί το μεσαιωνικό σύστημα του Zamindari. Ο Bhave και άλλοι προήγαγαν το Bhoodan ως δίκαιη και ειρηνική μέθοδο ανακατανομής εδάφους προκειμένου να δημιουργηθούν οικονομική ισότητα, ιδιοκτησία γης και ευκαιρίες χωρίς ταξικές συγκρούσεις. Το Bhoodan και το Sarvodaya είχαν μεγάλη επιτυχία σε πολλά μέρη της Ινδίας, συμπεριλαμβανομένου του Maharashtra, του Gujarat, της Karnataka και του Ουτάρ Πραντές. Ο Jayaprakash Narayan επιδίωξε επίσης να χρησιμοποιήσει τις μεθόδους του Gandhi για να καταπολεμήσει το οργανωμένο έγκλημα, τον αλκοολισμό και άλλα κοινωνικά προβλήματα.

Σύγχρονες ερμηνείες
Η Γκαντιανή οικονομική  σκέψη έχει προκαλέσει την κριτική από τους συνηγόρους της οικονομίας της ελεύθερης αγοράς. Σε πολλούς άλλους, αντιπροσωπεύει μια εναλλακτική λύση για να τις κυρίαρχες οικονομικές ιδεολογίες, σαν ένας τρόπος να προωθηθεί η παραγωγικότητα χωρίς έμφαση στις υλικές αναζητήσεις ή  συμβιβασμούς στην ανθρώπινη ανάπτυξη. Η έμφαση του Gandhi είναι στην ειρήνη, το trusteeship και τη συνεργασία ως εναλλακτική λύση του ανταγωνισμού και της σύγκρουσης μεταξύ των διαφορετικών οικονομικών και εισοδηματικών τάξεων. Η εστίαση του Gandhi στην ανθρώπινη ανάπτυξη φαίνεται επίσης σαν έμφαση στην εξάλειψη της ένδειας, της κοινωνικής σύγκρουσης και της καθυστέρησης στα αναπτυσσόμενα έθνη. Οι κοινωνικοοικονομικές ιδέες του Gandh έχουν κερδίσει το ενδιαφέρον και την προσοχή ενός αυξανόμενου αριθμού ανθρώπων σε όλο τον κόσμο.

Ελεύθερη μετάφραση από τη wikipedia - copy left!